Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

Russów (Skansen)

PIN
QUICK INFO

Mini-skansen w obrębie parku, przy dworku Marii Dąbrowskiej w Russowie tworzy sześć obiektów tradycyjnej kaliskiej architektury ludowej. Na tzw. „zagrodę kaliską” ujętą sztachetowym ogrodzeniem składają się trzy budynki. Zachowujący archaiczne i typowe dla Kaliskiego cechy, podcieniowy wąskofrontowy dom z ok. 1870 r. z Takomyśli, gm. Godziesze Wielkie, o mieszanej konstrukcji ścian zrębowo-sumikowo-łatkowej i czterospadowym dachu krytym słomą. Dom jest jednotraktowy z amfiladowym układem wnętrza: sień – izba – komora i został wyposażony w pełni w autentyczne zabytkowe sprzęty, narzędzia i ozdoby, odzwierciedlające warunki życia średniozamożnej rodziny chłopskiej z przełomu XIX i XX w. Stodoła dwusąsiekowa z 2 poł. XIX w. z Godziesz Wielkich, o zrębowej konstrukcji ścian i czterospadowym dachu krytym także słomą, w której wnętrzu można oglądać tradycyjne narzędzia i urządzenia rolnicze, związane z uprawą i sprzętem zbóż oraz roślin okopowych; znajdują się tu też: wialnia, młockarnia oraz lada do rżnięcia sieczki na paszę dla zwierząt. Pomiędzy domem mieszkalnym a stodołą ustawiona została obora z końca XIX w. ze Skrzatek, gm. Godziesze, o mieszanej konstrukcji ścian i dwuspadowym dachu krytym słomą. Jedno z jej dwóch pomieszczeń urządzono jako pomieszczenie dla żywego inwentarza z wykorzystaniem autentycznych zabytków materialnej kultury związanej z hodowlą bydła, koni i drobiu. Pochodzący z 1 poł. XIX w. dom „wyrobnika” z Dobrzeca, wsi położonej w bezpośredniej bliskości Kalisza, o zrębowej konstrukcji bielonych ścian i czterospadowym dachu krytym słomą, umieszczony został w zielnym ogródku otoczonym chruścianym płotkiem. Jego wyposażenie ukazuje tradycyjne zajęcia kobiety wiejskiej, szczególnie starszej, żyjącej z umiejętności swych rąk i znajomości ziół. W „chacie zielarki”, poza zwykłym zestawem koniecznych sprzętów, ujrzeć można, wiele narzędzi do obróbki lnu i wełny oraz naczynia wypełnione ziołami, i pęki suszących się leczniczych roślin. Piec w oświetlonej jednym niewielkim okienkiem izbie posiada otwarte palenisko „komin” bez płyty kuchennej, na głównej zaś ścianie podziwiać można wśród rzędów świętych obrazów, skromną kolekcję Sudeckiego malarstwa na szkle. Pojedynczo, bez właściwego dla nich otoczenia eksponowane są dwa zabytkowe spichlerze. Jeden z nich, z 2 poł. XVIII w. jest zarazem najstarszym przykładem dawnej architektury wiejskiej w skansenie, a pochodzi z dawnej zagrody wybranieckiej w Russowie, której zasadnicze budynki uległy pożarowi w latach 60-tych XX w. Spichlerz zwany w miejscowej gwarze ” sołkiem” wzniesiony na podwalinie z polnych głazów, charakteryzuje się zrębową konstrukcja ścian z potężnych bali modrzewiowych oraz czterospadowym dachem, który wysuwa się znacznie przed lico budynku, tworząc typowy dla archaicznych form architektonicznych Kaliskiego bezsłupowy podcień – „przyłap”. Dwudzielne wnętrze, bowiem „sołek” kryje za pozornie tylną ścianą ukryte pomieszczenie dostępne po obróceniu ściennego bala, jest całkowicie ciemne – pozbawione otworów okiennych. Drugi spichlerz pochodzący z 1800 r., z Kużnicy Grabowskiej, stanowi przykład budownictwa folwarcznego. Posadowiony na podmurówce z rudy darniowej jest budynkiem szerokofrontowym o słupowym podcieniu z wysokim dachem krytym gontem. Wewnątrz pojedyncze obszerne pomieszczenie doświetlone kwadratowym wyglądkami z kowalskiej roboty kratą i schodkami na poddasze.

| tekst: Muzeum Okręgowe Ziemi Kaliskiej

 

Leave Your Comments